XIII KRAJOWA KONFERENCJA
„Pomiary korozyjne w ochronie elektrochemicznej”
9-11 czerwca 2014 r. Ostróda
W dniach 9 – 11 czerwca 2014 r. odbyło się kolejne spotkanie środowiska zajmującego się w Polsce technologią ochrony katodowej konstrukcji podziemnych skupione wokół Polskiego Komitetu Elektrochemicznej Ochrony przed Korozją SEP. Miało ono miejsce w tym roku w Hotelu Willa Port w Ostródzie. Była to już XIII-ta Konferencja Naukowo-Techniczna „Pomiary korozyjne w ochronie elektrochemicznej”. Odbywa się ona tradycyjnie w cyklu dwuletnim i obejmuje całokształt zagadnień związanych z ochroną przed korozją stalowych konstrukcji podziemnych i podwodnych (rurociągów, zbiorników, konstrukcji hydrotechnicznych, obiektów żelbetowych i in.). Organizatorem konferencji było Stowarzyszenie Elektryków Polskich i prezydium Polskiego Komitetu Elektrochemicznej Ochrony przed Korozją SEP. Z trzynastu konferencji pod tradycyjnym tytułem „Pomiary korozyjne.” ta jest jubileuszowa dziesiąta organizowana od 1996 r. przez powołany wtedy Polski Komitet w miejsce Centralnej Komisji Elektrochemicznej Ochrony przed Korozją SEP. Udało się przez dwadzieścia lat utrzymać tradycję i odbywać regularne spotkania, których wynikiem jest miedzy innymi wydanie drukiem 10-ciu tomików z materiałami konferencji. Stanowią one kompendium wiedzy i jednocześnie dokumentację postępu techniki dot. ochrony katodowej konstrukcji stalowych.
Konferencja „Pomiary korozyjne.” jest od wielu lat praktycznie jedynym forum w całości poświęconym problematyce technologii ochrony katodowej i zabezpieczeniom przeciwkorozyjnym konstrukcji podziemnych, głównie gazociągom. Jej celem jest stworzenie warunków do wzajemnej wymiany informacji i doświadczeń oraz zachęcenie do dyskusji merytorycznych. Pomimo tego, że konferencja zmieniła swoją lokalizację – poprzednie miały głownie miejsce w Ośrodku „Neptun” w Juracie – również i tym razem niepowtarzalna atmosfera ośrodka oraz jego otoczenia i tym razem nie zawiodły uczestników konferencji. Dopisała także wspaniała pogoda. W konferencji wzięło udział blisko 100 osób.
Dzięki współpracy i patronatowi Polskiego Stowarzyszenia Korozyjnego tegoroczna konferencja została wpisana jako 380-te wydarzenie do katalogu imprez Europejskiej Federacji Korozyjnej. W spotkaniu uczestniczyli aktywnie goście z zagranicy. Konferencja objęta została dotacją Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Imprezę sponsorowała firma SPZP CORRPOL z Gdańska oraz PZA CORRSTOP z Kamionek. Opiekę medialną zapewnił miesięcznik „Ochrona przed Korozją”. Gościem specjalnym był Kanadyjczyk Pan John Peter Nicholson, znany specjalista w zakresie ochrony katodowej konstrukcji żelbetowych, autor licznych publikacji i popularyzator wiedzy w tej dziedzinie.
Na konferencję przygotowano 18 referatów, które dotyczyły aktualnej problematyki ochrony przed korozją konstrukcji podziemnych. Referaty objęły następujące grupy tematyczne i dyskusyjne: ochrona katodowa stali w betonie – praktyczne przykłady zastosowania, wewnętrzna inspekcja rurociągów – historia rozwoju tej techniki w Polsce oraz najnowsze rozwiązania techniczne w tej dziedzinie, teoretyczne i praktyczne aspekty szkodliwego oddziaływania indukowanych prądów przemiennych w rurociągach, zagadnienie ochrony katodowej odwiertów wydobywczych gazu i ropy naftowej, zagrożenie piorunowe instalacji ochrony katodowej, odspojenie katodowe powłok izolacyjnych oraz pojawiające się problemy ze stosowaniem drenaży elektrycznych dla nowych konstrukcji torowisk tramwajowych. Zaprezentowano także osiągnięcia producentów w zakresie rozwoju techniki diagnostycznej i aparatury pomiarowej. Jako innowację wprowadzono referaty o charakterze dydaktyczno-szkoleniowym – dot. obliczeń projektowych ochrony katodowej rurociągów z powłoką izolacyjną o wysokim stopniu szczelności oraz elektrochemicznych aspektów elektrycznych oddziaływań na rurociągi podziemne.
Obrady prowadzone były przez Panów Mariana Hanasza, Marka Fiedorowicza i Wojciecha Sokólskiego. Referaty wydane zostały tradycyjnie w postaci drukowanego tomiku – są także udostępnione na stronie internetowej Komitetu (www.pkeopk.sep.com.pl).
Konferencję otworzył Wojciech Sokólski, przewodniczący PKEOpK SEP. Krótko omówił planowane kierunki działania Komitetu Elektrochemicznej Ochrony przed Korozją w nowej kadencji oraz przedstawił program konferencji.
Inauguracyjny referat wygłosił gość konferencji John Peter Nicholson na temat korozji i ochrony katodowej stali zbrojeniowej w betonowych obiektach budowlanych, ilustrując omawiane problemy praktycznymi przykładami z Arabii Saudyjskiej. Również o doświadczeniach z wykorzystaniem technologii ochrony katodowej do ochrony konstrukcji żelbetowych na Bliskim Wschodzie mówił w swoim bogato ilustrowanym referacie Marek Wartecki pracujący obecnie w tym rejonie w jednej z największych firm światowych ochrony katodowej – CORRPRO ze Stanów Zjednoczonych.
Powstanie, rozwój i przyszłość krajowych tłoków do ultradźwiękowego badania integralności rurociągów od strony wewnętrznej oraz możliwości techniczne tych urządzeń zaprezentowane zostały przez Witolda Bogotkę i Pawła Raczyńskiego z Centrum Diagnostyki Rurociągów i Aparatury z Gdańska. CDRiA jest jedną z nielicznych firm, która opracowała własne rozwiązania techniczne i w tej dziedzinie osiągnęła poziom światowy, co umożliwia jej na świadczenie usług diagnostycznych poza granicami Polski.
Referat Marka Fiedorowicza i Michała Jagiełły, dot. sposobu wykonywania obliczeń ochrony katodowej za pomocą anod galwanicznych dla gazociągów posiadających powłokę izolacyjną o wysokim poziomie szczelności, miał charakter dydaktyczny i jednocześnie wskazał na źródła błędów, jakie popełniane są przez projektantów. Również szkoleniowy charakter miał referat Wojciecha Sokólskiego na temat elektrochemicznych aspektów elektrycznych oddziaływań na rurociągi podziemne makroogniw korozyjnych, prądów błądzących z instalacji prądu stałego i przemiennych prądów indukowanych w rurociągach w sąsiedztwie elektroenergetycznych linii napowietrznych wysokiego napięcia.
Aktualny stan prac nad wdrożeniem postanowień normy PN-EN 15257 dotyczącej certyfikacji personelu ochrony przedstawiony został przez Panią Martę Wojas – Wicedyrektor UDT CERT w Warszawie. Dyskusja po wygłoszeniu referatu była kontynuowana na zakończenie konferencji.
Sporo uwagi poświęcono różnym aspektom oddziaływania prądów przemiennych na gazociągi. Wiesław Solarz i Mikołaj Kościuk zaprezentowali swoje spostrzeżenia podczas eksploatacji systemów ochrony katodowej na gazociągu tranzytowym Jamał – Europa Zachodnia posiadającym wysokiej jakości powłokę izolacyjną, zaś Hanna Matus zaprezentowała problemy zagrożenia korozyjnego gazociągu wywoływanego przez indukowane prądy przemienne na obiekcie posiadającym tradycyjną, średniej jakości izolację bitumiczną. Teoretyczne rozważania eliminowania oddziaływań elektroenergetycznych linii WN na rurociągi stalowe zaprezentował w swoim referacie Maciej Malicki.
Problematyka ochrony katodowej odwiertów stosowanych w podziemnych magazynach gazu była przedmiotem rozważań Jacka Kochanka i Artura Czekaja, którzy omówili niektóre problemy projektowania takich instalacji, natomiast Jerzy Sibila w swoim referacie skupił się na technice ochrony katodowej odwiertów wydobywczych i całej infrastruktury pól naftowych.
Sporą dyskusję wywołał referat wygłoszony przez Mirosława Zielenkiewicza dotyczący zagrożenia piorunowego instalacji ochrony katodowej gazociągów. Współczesne systemy ochrony katodowej, w szczególności te, które wyposażone są w zdalny monitoring, narażone są na uszkodzenia powodowane wyładowaniami atmosferycznymi. Nie bez powodu na wystawie towarzyszącej konferencji ulokowały się aż trzy firmy oferujące zabezpieczenia przeciwprzepięciowe.
Zintegrowany system umożliwiający ocenę stanu technicznego rurociągów, w tym i skuteczności działania ochrony katodowej przedstawił w swoim referacie Dariusz Pęciak. Konstrukcję nowych rejestratorów do realizacji terenowych pomiarów przy badaniach intensywnych, a także badań prądów błądzących, zaprezentował Jacek Barański.
Stale dyskutowany problem współpracy powłok izolacyjnych z ochroną katodową zaprezentowany został w referacie Wiesława Pieniążka – tym razem w aspekcie odspojenia katodowego powłok i sposobu jego pomiaru.
Rozwój systemów tramwajowych stosowanych w miastach i przewidywany wpływ nowych konstrukcji torowisk na możliwość stosowania drenaży elektrycznych był przedmiotem krytycznego wystąpienia Józefa Dąbrowskiego. Odnotowano natomiast pozytywne zmiany zachodzące w sterowaniu ruchem kolejowym, które umożliwią łatwiejsze wykorzystywanie drenaży elektrycznych.
Po trudach konferencji w drugim dniu, przy wspaniałej słonecznej pogodzie, odbyła się wycieczka – tym razem stateczkiem po wodach jezior mazurskich i przez jedną z śluz Kanału Elbląskiego. Pomimo wspaniałego otoczenia i wyjątkowo pięknej pogody – obrady konferencji odbywały się przy pełnym audytorium. Chwalona była ciekawa tematyka i wysoki poziom referatów. Konferencji towarzyszyły wystawy komercyjne firm dostarczających podzespoły systemów ochrony katodowej na polskim rynku. Wieczory spędzano tradycyjnie, przy dobrej muzyce.
Na zakończenie konferencji odbyły się tradycyjne „obrady okrągłego stołu”. Przedyskutowano niektóre najbardziej palące problemy środowiska zajmującego się na co dzień projektowaniem i eksploatacją systemów ochrony katodowej. Omówiono problemy szkolenia i podnoszenia kompetencji personelu ochrony katodowej wg wymagań normy PN-EN 15257 oraz szerszego udostępniania informacji specjaliztycznych za pośrednictwem Internetu.
Wojciech Sokólski
czerwiec 2014
SPIS REFERATÓW
John Peter Nicholson
Korozja i ochrona katodowa stali zbrojeniowej w betonowych obiektach budowlanych narażonych na odziaływania atmosferyczne
Corrosion and cathodic protection of reinforcing steel in atmospherically exposed concrete structures
Marek Wartecki, Paul Agnello
Doświadczenia w ochronie katodowej konstrukcji żelbetowych (prezentacja)
Cathodic protection of steel reinforced concrete. Concepts and case study
Witold Bogotko
Powstanie, rozwój i przyszłość krajowych tłoków do badania stalowych rurociągów
metodą in-line
Establishment, development and future national pistons for in-line testing of steel pipelines
Paweł Raczyński, Krzysztof Warnke
Diagnostyka stanu technicznego rurociągów stalowych z wykorzystaniem tłoków ultradźwiękowych wysokiej rozdzielczości
Diagnostics of steel pipelines with usage of the high definition ultrasonic intelligent pigs
Marek Fiedorowicz, Michał Jagiełło
Obliczenia ochrony katodowej rurociągu pokrytego powłoką izolacyjną o wysokim poziomie szczelności, realizowanej za pomocą anod galwanicznych
Calculation of galvanic anodes cathodic protection of an extra tight insulation coated pipeline
Wojciech Sokólski
Korozja rurociągów stalowych pod wpływem oddziaływań elektrycznych
Steel pipeline corrosion caused by electric interactions
Wiesław Solarz, Mikołaj Kościuk
Analiza oddziaływań przemiennoprądowych na wschodnim odcinku gazociągu tranzytowego Jamał – Europa
The alternating current impact analysis on the eastern section of the Transit Gas Pipeline Jamal – Europe
Maciej Malicki
Symulacja ograniczania oddziaływań elektroenergetycznych linii WN na rurociągi stalowe
Simulation of AC powerlines interference mitigation on steel pipelines
Mirosław Zielenkiewicz, Tomasz Maksimowicz, Marek Sekściński
Ocena zagrożenia piorunowego instalacji ochrony katodowej rurociągów gazowych
Lightning risk assessment for cathodic protection systems of gas pipelines
Jacek Kochanek, Artur Czekaj
Odwiert gazowy służący do podziemnego magazynowania gazu ziemnego – ochrona katodowa odwiertu
Borehole for underground natural gas storage – cathodic protection
Hanna Matus
Przypadek gazociągu w/c poddanego oddziaływaniom prądu przemiennego
The case of alternating current impact on high pressure pipelines
Jerzy Sibila
Ochrona katodowa orurowań odwiertów wydobywczych
Cathodic protection of steel well casings
Dariusz Pęciak
Zintegrowany system ochrony antykorozyjnej – narzędzie diagnostyczne do oceny stanu technicznego konstrukcji metalowych zakopanych w gruncie
Integrated corrosion protection system – diagnostic tool for evaluation of the technical condition of metal structures buried in the ground
Jacek Barański
Rejestratory mR4 i mR3p w pomiarach korozyjnych
Type mR4 & mR3p loggers in corrosion measurements
Wiesław Pieniążek
Odspojenie katodowe jako wskaźnik oceny współpracy powłoki z ochroną katodową. Wybrane zagadnienia
Cathodic disbondment as evaluation factor for cooperation of coating and cathodic protection. Selected problems
Józef Dąbrowski
Zastosowanie drenaży elektrycznych w polskich warunkach
The use of electric drainages in Polish conditions