XI KRAJOWA KONFERENCJA
„Pomiary korozyjne w ochronie elektrochemicznej”
8-10 czerwca 2010 r. Jurata
Kolejne spotkanie środowiska zajmującego się w Polsce technologią ochrony katodowej miało miejsce w tym roku w Juracie w dniach 8-10 czerwca 2010 r. Była to XI-ta Konferencja Naukowo-Techniczna „Pomiary korozyjne w ochronie elektro- chemicznej”. Odbywa się tradycyjnie w cyklu dwuletnim i obejmuje całokształt zagadnień związanych z ochroną przed korozją stalowych konstrukcji podziemnych i podwodnych (rurociągów, zbiorników, konstrukcji hydrotechnicznych, obiektów żelbetowych i in.). Organizatorem konferencji jest Stowarzyszenie Elektryków Polskich i prezydium Polskiego Komitetu Elektrochemicznej Ochrony przed Korozją SEP.
Celem konferencji jest stworzenie warunków do wzajemnej wymiany informacji i doświadczeń oraz zachęcenie do dyskusji merytorycznych. Konferencja ta jest od wielu lat praktycznie jedynym forum w całości poświęconym problematyce technologii ochrony katodowej i zabezpieczeniom przeciwkorozyjnym konstrukcji podziemnych. Tradycyjne też jest i miejsce konferencji – Ośrodek „Neptun” w Juracie – jednoznacznie wybrane przez uczestników już po raz siódmy. Ta niepowtarzalna atmosfera tego ośrodka oraz jego otoczenia i tym razem nie zawiodły uczestników konferencji. Dopisała także pogoda. W konferencji wzięło udział ponad 100 osób.
Dzięki współpracy i patronatowi Polskiego Stowarzyszenia Korozyjnego tegoroczna konferencja została wpisana jako 339-te wydarzenie do katalogu imprez Europejskiej Federacji Korozyjnej. W spotkaniu uczestniczyli aktywnie goście z Kanady, USA i Francji. Konferencja objęta została dotacją Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Imprezę sponsorowała firma SPZP CORRPOL z Gdańska. Opiekę medialną zapewnił miesięcznik „Ochrona przed Korozją”.
Na konferencję przygotowano 16 referatów, które dotyczyły aktualnej problematyki ochrony przed korozją konstrukcji podziemnych. Wydzielono następujące grupy tematyczne i dyskusyjne: certyfikacja/normalizacja, pomiary, anody, sprzęt pomiarowy, zagrożenia od przepięć, prądów błądzących i linii elektroenergetycznych WN. Obrady prowadzone były przez K. Teresę Zaborowską, Mariana Hanasza i Wojciecha Sokólskiego. Referaty wydane zostały tradycyjnie w postaci drukowanego tomiku. Do materiałów konferencyjnych dołączono świeżo wydany sporym wysiłkiem Komitetu Poradnik CEOCOR „Pomiary w ochronie katodowej przed korozją” (COSiW, SEP 2010 – tłumaczenie M. Hanasz) oraz Zeszyt 25 „Ochrona katodowa stalowych konstrukcji podziemnych (wiadomości podstawowe)” INPE Seria Podręczniki (COSiW, SEP 2009).
Konferencję otworzył Wojciech Sokólski, przewodniczący PKEOpK SEP. Omówił główne kierunki aktualnej działalności Komitetu ze szczególnym naciskiem na zagadnienia normalizacji, w tym na potrzebę szkoleń i certyfikacji personeluochrony katodowej. Przypomniał, że zbliża się 40-ta rocznica utworzenia przy Zarządzie Głównym Stowarzyszenia Elektryków Polskich Komitetu, który na swoje barki wziął stymulację rozwoju technologii ochrony katodowej w Polsce. To dzięki wysiłkowi PKEOpK wszystkie normy europejskie z dziedziny ochrony katodowej udostępnione zostały polskim czytelnikom w ich narodowym języku. Nadszedł czas obecnie na bardziej aktywne uczestnictwo Komitetu w działalności technicznej. Potrzebą chwili jest wdrożenie normy PN-EN 15257 dotyczącej certyfikacji personelu ochrony katodowej, rozszerzenie działalności normalizacyjnej na nowe obszary zastosowań ochrony katodowej oraz szersze uczestnictwo w pracach nad nowelizacją norm europejskich, dla których nadszedł czas pierwszej gruntownej nowelizacji. Udział całego środowiska w tych procesach jest niezbędny.
Konferencją zainaugurował referat pt. ”Rola jednostki certyfikującej w procesie certyfikacji personelu ochrony katodowej” wygłoszony przez przedstawicielkę Centrum Certyfikacji i Oceny Zgodności Urzędu Dozoru Technicznego (A. Zaczek). UDT CERT wraz z Zarządem Głównym SEP przygotowuje się do wdrożenia certyfikacji personelu ochrony katodowej. Stworzenie formalnego ciała certyfikującego wg normy PN-EN 15257 stała się już koniecznością i należy oczekiwać, że prace te zakończone zostaną sukcesem jeszcze w bieżącym roku.
Przygotowywana przez CEN nowelizacja większości norm z zakresu ochrony katodowej, a także ich dostosowanie do wymagań norm międzynarodowych ISO, powoduje, że w najbliższym czasie ponownie niezbędny będzie duży wysiłek przy pracach normalizacyjnych, którego nie udźwigną sami członkowie Komitetu Technicznego nr 290 PKN (W. Sokólski). Brak w tych działaniach dużych firm wykorzystujących masowo ochronę katodową był udziałem szerszej dyskusji. Wskazano w jej podsumowaniu, że stymulację w kierunku zacieśnienia kooperacji z operatorami rurociągów powinien podjąć PKEOpK.
Z dużym zainteresowaniem wysłuchany został obszerny referat dotyczący zastosowania korozymetrii rezystancyjnej w eksploatacji gazociągów podziemnych (M. Fiedorowicz, M. Jagiełło). Autorzy omówili różne aspekty zastosowania czujników korozymetrycznych do badania korozji stalowych elementów gazociągów, w różnych środowiskach korozyjnych i przy różnorodnych zagrożeniach zewnętrznych (korozja wywołana przez mikroorganizmy, prądy błądzące, oddziaływanie linii elektroenergetycznych WN).
Kolejny referat dotyczący oceny zagrożeń korozyjnych rurociągów związany był z lokalizacją wad korozyjnych ścianek rurociągów stalowych przy wykorzystaniu tłoków inteligentnych (P. Raczyński, K. Warnke, W. Bogotko) i przedstawił oryginalne polskie osiągnięcia w wykorzystaniu tej techniki pomiarowej. Badania tego typu za pomocą tłoków stanowią obecnie podstawowe źródło wiedzy o stanie technicznym rurociągów i aktualnie budowane naftociągi oraz gazociągi są do stosowania tej metody przystosowane. Pierwszy dzień obrad zakończony został referatem gościa konferencji Elizabeth Nicholson z firmy Cathodic Technology Ltd. (Kanada), która omówiła swoje doświadczenia w prowadzeniu detekcji i korekcji zakłóceń powodowanych przez prądy błądzące w pomiarach intensywnych na rurociągach podziemnych.
Pomimo wcześniejszych zapowiedzi nie wystarczyło czasu na szerszą dyskusją ani przy omawianiu anod galwanicznych (M. Markiewicz), ani anod głębokich (J. Sibila). Również kontrowersyjne zagadnienia dotyczące pomiarów konduktancji przejścia nowoczesnych torowisk tramwajowych (J. Dąbrowski) nie doczekały się szerszej dyskusji.Wśród nowego sprzętu pomiarowego, opracowanego dla potrzeb systemów ochrony katodowej, zaprezentowany został nowy rejestrator (J. Barański, M. Hanasz) oraz nowatorski uniwersalny galwanostat impulsowy – nowe źródło prądu do badań terenowych gazociągów (W. Sokólski, A. Sollich). Sprzęt pomiarowy zaprezentowano także na niewielkiej wystawie (ANTICOR, ARMATECH, CORRSTOP, LEUTRON, L’INSTRUMENTS, RST).
Zarówno na wystawie, jak i w referatach (A. Sowa i M. Kościuk, K. Wincencik, M. Sekściński), dość szeroko omówione zostały zagadnienia zabezpieczenia instalacji ochrony katodowej przed skutkami wyładowań atmosferycznych i innych przepięć, zakłócających funkcjonowanie zabezpieczeń przeciwkorozyjnych.
Dużym zainteresowaniem cieszyło się wystąpienie kolejnego gościa konferencji Toma Webera z firmy Trenton Corporation (USA), a także przedstawi- ciela polskiej firmy ANTICOR (W. Pieniążek), którzy prezentowali swoje rozwiązania technologiczne wypełniania przestrzeni pomiędzy rurą przewodową a rurami ochronnymi – technika ta, zapobiegająca niekontrolowanej korozji w przestrzeni międzyrurowej, znajduje w Polsce coraz więcej zwolenników.
W ramach konferencji odbyła się wycieczka techniczna – tym razem uczestnicy zapoznali się z funkcjonowaniem unikatowej elektrociepłowni we Władysławowie, zasilanej podwodnym gazociągiem o długości ok. 82 km gazem odpadowym z platformy wydobywczej ropy naftowej na Bałtyku. Historię obiektu, jego znaczenie gospodarcze oraz zastosowaną technologię szeroko omówił dyr. techniczny „Energobaltic”-u Artur Kałmucki.
Na zakończenie konferencji odbyły się tradycyjne „obrady okrągłego stołu” gdzie przedyskutowano niektóre najbardziej palące problemy środowiska zajmującego się na co dzień projektowaniem i eksploatacją systemów ochrony katodowej. Wyrażono zadowolenie z zakończonych sukcesem starań o wydanie materiałów szkoleniowych i zachęcono do wzmożenia wysiłków w tym kierunku (tłumaczenie najwartościowszych podręczników zagranicznych), co ma ścisły związek z zaakceptowaną już przez środowisko potrzebą certyfikacji personelu ochrony katodowej.
Wojciech Sokólski
czerwiec 2010
Spis referatów:
Marta Wojas Rola jednostki certyfikującej w procesie certyfikacji personelu ochrony katodowej
Wojciech Sokólski Certyfikacja personelu ochrony katodowej – droga do podniesienia poziomu technicznego tej technologii
Certification of cathodic protection personnel – a way to improve the technical level of this technology
Wojciech Sokólski Normalizacja technologii ochrony katodowej – czas na nowelizację
Standardisation of cathodic protection technology – time for a revision
Marek Fiedorowicz, Michał Jagiełło Korozymetria rezystancyjna w badaniach korozji podziemnych rurociągów
Resistance corrosimetry technique in pipeline corrosion assessment
(referat opublikowany w Ochrona przed Korozją nr 8/2010)
Elizabeth Nicholson Detekcja i korekcja prądów błądzących
Stray current detection and correction
Józef Dąbrowski Niespodzianki podczas pomiarów konduktancji przejścia nowoczesnych torowisk tramwajowych
Surprises in time of measures crossing conductance in modern tram tracks
Paweł Raczyński, Krzysztof Warnke, Witold Bogotko Precyzyjna lokalizacja i parametryzacja wad korozyjnych ścianek rurociągów stalowych przy wykorzystaniu tłoków inteligentnych
(referat opublikowany w Ochrona przed Korozją nr 8/2010)
Jerzy Sibila Uziomy anodowe
Anode groundbeds
Maciej Markiewicz Obliczenia i pomiary galwanicznej ochrony katodowej
Calculation and measurement of galvanic cathodic protection
Jacek Barański, Marian Hanasz Rejestratory mr2 w ochronie katodowej
mr2 loggers in cathodic protection
Wojciech Sokólski, Andrzej Sollich Przenośny galwanostat impulsowy – zastosowanie w pomiarach odbiorowych gazociągów
Portable pulse galvanostat – application in field cathodic protection measurements
Tom Weber (Marek Szczęsny) Materiały do ochrony przed korozją firmy TRENTON
Wiesław Pieniążek Przeciwkorozyjna masa wypełniająca ANTICOR Syntetix CF
Józef Dąbrowski Uruchomienie bielańskiego odcinka linii metra warszawskiego, a zmiany potencjału konstrukcji podziemnej
Start-up of the Bielany part of the first Warsaw subway line and potential changes of underground structures
Andrzej Sowa, Mikołaj Kościuk Symulacyjne badania zagrożeń piorunowych w systemach chronionych katodowo
Simulation measurements on lightning threat in cathodic protection systems
Krzysztof Wincencik Wyrównywanie potencjałów oraz ochrona przepięciowa w obiektach z ochroną elektrochemiczną. Rozwiązania praktyczne firmy DEHN (DEHN Polska)
Marek Sekściński Iskierniki separacyjne oraz kompleksowa ochrona przepięciowa stacji ochrony katodowej – oferta firmy LEUTRON.